9 Bài 9 trang 189 SGK Vật lí 11 mới nhất

Giải bài 9 trang 189 SGK Vật lí 11. Hãy lập công thức của tiêu cự thấu kính f theo a và l…

Đề bài

Vật sáng AB được đặt song song với màn và cách màn một khoảng cố định a. Một thấu kính hội tụ có trục chính qua điểm A và vuông góc với màn, được di chuyển giữa vật và màn.

a) Người ta thấy có một vị trí của thấu kính cho ảnh rõ nét của vật trên màn, ảnh lớn hơn vật. Hãy chứng tỏ rằng, có một vị trí thứ hai của thấu kính ở trong khoảng giữa vật và màn cũng cho ảnh rõ nét của vật trên màn.

b) Đặt l là khoảng cách giữa hai vị trí trên của thấu kính. Hãy lập công thức của tiêu cự thấu kính f theo a và l. Suy ra một phương pháp đo tiêu cự của thấu kính hội tụ.

Phương pháp giải – Xem chi tiết

Công thức thấu kính: ({1 over f} = {1 over d} + {1 over {d’}} Rightarrow f = {{d.d’} over {d + d’}})

Lời giải chi tiết

 

b9 trang 189 sgk li 11

a) Vận dụng tính chất thuận nghịch.

b) Sơ đồ tạo ảnh: 

(AB(d)buildrel L over
longrightarrow A’B'(d’))

Theo bài cho ảnh thu được rõ nét trên màn và lớn hơn vật => ảnh thật

=> a = d + d’ => d’ = a – d ( Rightarrow f = {{d.d’} over {d + d’}} = {{dleft( {a – d} right)} over {d + a – d}} = {{dleft( {a – d} right)} over a} Rightarrow {d^2} – ad + {rm{af}} = 0)

Có: 

(Delta = {a^2} – 4af Rightarrow left[ matrix{
{d_1} = {{a – sqrt Delta } over 2} hfill cr
{d_2} = {{a + sqrt Delta } over 2} hfill cr} right.)

Gọi khoảng cách giữa hai vị trí trên là l

(eqalign{
& Rightarrow l = {d_2} – {d_1} = {{a + sqrt Delta – left( {a – sqrt Delta } right)} over 2} = sqrt Delta cr
& Rightarrow {l^2} = Delta = {a^2} – 4af Rightarrow f = {{{a^2} – {l^2}} over {4a}} cr} )

=> Đo a và l, tính f.